Protesto, poliçe veya bononun vadesinde ödenmediğinin veya poliçenin vadesinden önce kabul edilmediğinin yasal olarak tespit edilip belgelenmesi işlemidir.
Bu, senedin hamilinin (alacaklısının), senedin üzerindeki diğer sorumlu kişilere (cirantalar, poliçede keşideci) karşı müracaat haklarını (rücu hakkı) kullanabilmesinin bir ön şartıdır. Protesto belgesi, asıl borçlunun (bonoda düzenleyen, poliçede kabul eden) ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediğini ispat eden resmi bir delildir.
Hukuki Niteliği
- Kanuni Şart: Poliçe ve bonoda, hamilin cirantalara ve keşideciye başvurabilmesi için kural olarak protesto çekilmesi zorunludur.
- İspat Vasıtası: Protesto, ödeme için senedin usulüne uygun ibraz edildiğini ve ödemenin yapılmadığını ispat eder.
Ödememe Protestosu Süreleri (Poliçe ve Bono)
Ödememe protestosu çekme süresi, senedin türüne ve vadesine göre Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 719, 720 ve 777’de kesin olarak belirlenmiştir.
Vadeyi Takip Eden Günler
Ödememe protestosu, ödeme için belirlenen vadeyi takip eden ilk iki iş günü içinde çekilmelidir.
| Senet Türü / Vade Şekli | Protesto Çekme Süresi | Başlangıç Anı |
| Görüldüğünde vadeli senetler | İbraz süresi dolmadan, görüldüğü an veya ertesi iş günü içinde. | İbrazın yapıldığı gün. |
| Görüldükten Belli Bir Süre Sonra vadeli senetler | Vadeyi takip eden ilk iki iş günü içinde. | Vade tarihini takip eden ilk iş günü. |
| Belli Bir Tarihte veya Düzenleme Tarihinden Belli Bir Süre Sonra vadeli senetler | Vadeyi takip eden ilk iki iş günü içinde. | Vade tarihini takip eden ilk iş günü. |
Protestonun Bildirim Süresi (Haber Verme)
Protestoyu çeken hamilin, bu durumu kendisinden önceki sorumlu kişilere (cirantalara ve keşideciye) bildirmesi de zorunludur.
- Süre: Hamilin, protesto çekildiği veya protestodan muafiyet kaydı varsa ödememe olayının gerçekleştiği günü takip eden dört iş günü içinde, durumu kendi cirantasına ve senedi düzenleyene (keşideci) bildirmesi gerekir.
- Zincirleme Bildirim: Bildirimi alan ciranta, kendi cirantasına (yani bir önceki cirantaya) durumu bildiren notu aldığı günü takip eden iki iş günü içinde haber vermek zorundadır. Bu zincir, senedin düzenleyicisine kadar devam eder.
!!!! Protesto Süresinin Kaçırılmasının Sonucu
Protesto çekme süresinin kaçırılması, kambiyo hukuku açısından çok ağır bir sonuca yol açar:
Asıl Borçluya Karşı Hakkın Devamı: Bu durum, hamilin senedin asıl borçlusuna (bonoda düzenleyen, poliçede kabul eden) karşı olan 3 yıllık zamanaşımı süresi içindeki hakkını etkilemez.
Müracaat Hakkının Kaybı: Süresi içinde usulüne uygun protesto çekilmezse, senedin hamili, cirantalara ve poliçede keşideciye karşı olan müracaat haklarını kaybeder. Artık bu kişilere icra takibi yapamaz veya dava açamaz.
GÜNDÜZ HUKUK BÜROSU I
Av. Arb. Ülker ALTUN GÜNDÜZ |
Av. Arb. Semih GÜNDÜZ |
İcra Hukuku, İdare Hukuku, Ticaret Hukuku, (Kooperatifler, Şirketler), İş Hukuku, Aile Hukuku ve Tazminat Hukuku Alanlarında Ankara Merkezli (Ankara Merkez, Etimesgıut, Sincan, vd.) hukuki destek ve danışmanlık sunar.