Devlet memurlarının görevlerine devamı, kamu hizmetinin sürekliliği ve düzenli işleyişi açısından temel bir yükümlülüktür. Bu nedenle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (DMK), devamsızlık fiilini ağır disiplin yaptırımlarıyla veya devlet memurluğundan çekilmiş sayılma durumuyla düzenlemiştir.
Özellikle bir yılda toplam 20 gün özürsüz göreve gelmeme, en ağır disiplin yaptırımı olan Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır (DMK m.125/E-d)
DMK’nın 94. maddesine göre de; “Mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde, yazılı müracaat şartı aranmaksızın, çekilme isteğinde bulunulmuş sayılır.”
Peki; memur, rapor almadan göreve gitmezse özür durumu değerlendirilir mi?
Disiplin hukukunda ölçülülük, kusur, fiille ceza arasındaki orantı ve takdir yetkisinin yerinde kullanılması temel ilkeler arasında yer alır. Bu ilkeler gereği idare, memurun devamsızlık gerekçesini değerlendirmeden ağır bir disiplin yaptırımı veya çekilmiş sayılması uygulayamaz.
Memur savunmasında;
- sağlık sorunları,
- doğal afet,
- trafik kazası,
- ailesinin ağır hastalığı,
- gözaltı/tutuklanma hâli,
- idarenin tebligat eksikliği,
- yıllık izin kaydında hata,
- ani gelişen zorunlu hâller
gibi nedenleri ileri sürdüğünde, idarenin bu mazereti belgeler ışığında değerlendirme yükümlülüğü bulunmaktadır.
Yargı içtihatları da idarenin bu yükümlülüğünü açıkça teyit etmektedir
Özrün kabule değer olduğu haller :
Danıştay kararlarında, rapor olmasa dahi memurun devamsızlığına ilişkin belgelenebilir nitelikte bir zorunluluk bulunması hâlinde bunun özür sayılacağı yönünde istikrarlı bir yaklaşım mevcuttur.
Özellikle;
- acil servise başvuru kayıtlarını,
- hastane giriş belgelerini,
- polis tutanaklarını,
- trafik kazası belgelerini,
- doğal afet veya ulaşımın imkânsızlaşması gibi mücbir sebepleri
geçerli özür olarak kabul edebilir.
Bu durumlarda memuriyetten çekilmiş sayılma veya disiplin cezası ortaya çıkmamalıdır..
Sonuç
Memurun rapor almadan kesintisiz 10 gün veya bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemesi, disiplin hukuku ve çekilmiş sayılma bakımından son derece ağır bir sonuç doğurabilmektedir. Ancak bu durum, memurun savunmasında ileri süreceği özürleri idarenin dikkate almayacağı anlamına gelmez.
Hukuken, devamsızlığın özürlü olup olmadığı, memur tarafından sunulan deliller çerçevesinde idarece değerlendirilmek zorundadır. Özrün kabule değer görülmesi hâlinde “memuriyetten çıkarma” cezası uygulanamaz; özrün kabul edilmemesi hâlinde ise bu yaptırım gündeme gelir.
Bu nedenle, memurun bu tür durumlarda yaşadığı olayı belgelendirmesi, olayın mücbir sebep niteliğini ortaya koyması ve savunmasını güçlü bir şekilde sunması büyük önem taşımaktadır.
GÜNDÜZ HUKUK BÜROSU I Av. Arb. Ülker ALTUN GÜNDÜZ | Av. Arb. Semih GÜNDÜZ |
İcra Hukuku, İdare Hukuku, Ticaret Hukuku, (Kooperatifler, Şirketler), İş Hukuku, Aile Hukuku ve Tazminat Hukuku Alanlarında Ankara Merkezli hukuki destek ve danışmanlık sunar.
Yoruma kapalıdır.