Son yıllarda Türk hukuk sistemi, hem iç hukukta kabul edilen reformlar hem de yüksek yargı içtihatlarındaki dönüşüm nedeniyle dinamik bir değişim sürecine girmiştir. 2023–2025 döneminde önemli hukuki gelişmeler göze çarpmaktadır. Özellikle bireysel başvuru mekanizmasının etkisinin artması, dijitalleşmeye yönelik düzenlemeler, ceza ve icra hukukunda hızlandırıcı reformlar, ticari uyuşmazlıklarda uzmanlaşma politikaları ve yapay zekâ temelli yeni hukuki riskler, hukuk düzenini önemli ölçüde şekillendirmektedir.
Anayasa Yargısı
AYM’nin Bireysel Başvuru Yükü
2023–2025 döneminde bireysel başvuru sayısında gözle görülür artış yaşanmış, AYM bazı konularda yapısal sorun tespiti yapan kararlar vermiştir.
Öne çıkan temalar:
- makul sürede yargılanma hakkının ihlali,
- mülkiyet hakkı ihlalleri (özellikle kentsel dönüşüm ve kamulaştırma süreçlerinde),
- ifade özgürlüğü kararlarının genişlemesi,
- disiplin cezaları ve kamu görevlilerinin görevden uzaklaştırılması konularında artan başvurular.
AYM’nin “Kanunilik” Denetimi
AYM özellikle son dönemde:
- belirlilik ilkesini daha sıkı yorumlamaya,
- idari yaptırımlar ve disiplin cezalarını şekil unsurları yönünden daha yoğun incelemeye
başlamıştır.
Ceza Hukuku
Ceza siyaseti tartışmaları
- Ceza infaz rejimi dönemsel olarak sık değişmiş,
- bazı suçlarda cezalar artırılmış,
- bazı suçlarda ise etkin pişmanlık ve uzlaştırma alanı genişletilmiştir.
Bu değişiklikler “kanunilik”, “öngörülebilirlik” ve “ölçülülük” ilkeleri yönünden yoğun tartışmalara yol açmaktadır.
Yargıtay’ın Yeni İçtihat Eğilimleri
Yargıtay özellikle 2024–2025 döneminde:
- delil serbestisi – hukuka aykırı delil sınırları,
- olası kast – bilinçli taksir ayrımı,
- haksız tahrik indirimi kriterleri,
- örgüt üyeliği ve örgüte yardım suçu ayrımı
konularında yeni içtihatlar geliştirmiştir.
İdari Yargı
Kamu Görevlileri ve Disiplin Süreçleri
Danıştay’ın son dönem içtihatlarında:
- savunma hakkı,
- isnatların somutlaştırılması,
- soruşturma usulünün eksiksiz yürütülmesi
konularında daha sıkı denetim görülmektedir.
İmar ve Kamulaştırma Davaları
Son yıllarda artan kentsel dönüşüm uygulamaları, mülkiyet hakkı bakımından önemli yargı kararlarına yol açmıştır.
Danıştay ve AYM:
- kamu yararı değerlendirmesini daraltmış,
- acele kamulaştırmada ölçülülük denetimini güçlendirmiştir.
İdari Yargıda Dijitalleşme
UYAP, SEGBİS ve e-tebligat süreçlerinin genişlemesi ile idari davalarda yargılama süreleri kısalmaya başlamıştır.
2024–2025 döneminde:
- elektronik dosya inceleme,
- dijital bilirkişi altyapısı
gündemde yer almıştır.
Ticaret Hukuku
Elektronik Ticaret ve Dijital Pazar Düzenlemeleri
Yeni düzenlemelerin ticari platformlara getirdiği:
- rekabet kısıtlamaları,
- veri paylaşımı yükümlülükleri,
- komisyon oranı sınırlamaları
doktrinde ve uygulamada yeni bir tartışma alanı oluşturmuştur.
Şirketler Hukuku Esas Sermaye Düzenlemeleri
Esas sermaye artırımı, sermaye kaybı ve borca batıklık konularında hem Ticaret Bakanlığı Tebliğleri hem de Yargıtay uygulaması güncellenmiştir.
İcra ve İflas Hukuku
Elektronik takip sistemleri
E-icra süreçleri, 2023–2025 yılları arasında büyük ölçüde genişlemiş olup:
- e-haciz,
- e-satış,
- elektronik ortamda haciz mahalli tespiti
konuları gelişmiştir.
Kripto varlıklar
Kripto varlıkların:
- malvarlığı unsuru olup olmadığı,
- tahsile konu edilip edilemeyeceği,
- borsalardan nasıl tespit edileceği,
- İİK 89 yazılarının nasıl uygulanacağı
güncel bir tartışma alanı hâline gelmiştir.
Diğer Hususlar
KVKK’da yeni düzenlemeler
2023–2025 döneminde:
- veri güvenliği ihlallerinin bildirim süresi,
- yurt dışı aktarım şartları,
- açık rıza – istisna ilişkisi
yeniden ele alınmıştır.
Yapay zekâ
Hem idari hem adli yargıda yapay zekâ destekli analizlerin artması,
“makine tarafından üretilen kanaatin delil değeri”
tartışmalarını gündeme taşımıştır.
Sonuç
2023–2025 yılları, Türk hukukunda hem yasal düzenlemeler hem de yüksek yargı içtihatları bakımından hızlı değişim dönemi olmuştur. Özellikle dijitalleşme, bireysel başvuru mekanizmasının güçlenmesi, ceza ve idare yargısındaki içtihat dönüşümü ve ticaret hukukunda dijital pazar düzenlemeleri, hukukun genel yapısını ve uygulamacıların çalışma yöntemlerini köklü şekilde etkilemektedir.
GÜNDÜZ HUKUK BÜROSU I
Av. Arb. Ülker ALTUN GÜNDÜZ |
Av. Arb. Semih GÜNDÜZ |
İcra Hukuku, İdare Hukuku, Ticaret Hukuku, (Kooperatifler, Şirketler), İş Hukuku, Aile Hukuku ve Tazminat Hukuku Alanlarında Ankara Merkezli (Ankara Merkez, Etimesgıut, Sincan, vd.) hukuki destek ve danışmanlık sunar.
Yoruma kapalıdır.