Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin 2024/813 E.  ,  2024/3080 K. sayılı kararı üzerine;

Uyuşmazlık, belediye ile yüklenici arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinin idare tarafından haksız şekilde feshedilmesi nedeniyle yüklenicinin hangi zarar kalemlerini talep edebileceği noktasında toplanmaktadır.

Davalı belediye, otobüsle yolcu taşıma işine ilişkin sözleşmeyi “iş barışının bozulacağı ve maaş dengesizliği oluşacağı” gerekçesiyle süresinden önce feshetmiştir. Yüklenici, bu feshin haksız olduğunu ileri sürerek; kesin teminat masrafları, KİK bedeli, damga vergisi, uğranılan zararlar ve 4735 sayılı Kanun uyarınca kâr kaybı dahil olmak üzere alacak talebinde bulunmuştur.

İlk derece mahkemesi, davayı kısmen kabul ederek müspet zarara hükmetmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi ise feshin haksız olduğunu kabul etmekle birlikte, yüklenicinin yalnızca menfi zararını isteyebileceği gerekçesiyle müspet zarar yönünden davayı reddetmiştir.

Dosyanın temyizi üzerine Yargıtay; haksız fesih halinde yüklenicinin hem menfi hem de müspet zararını talep edebileceğine hükmederek Bölge Adliye Mahkemesi kararını bozmuştur.

Kararın Önemi

Bu karar, kamu ihale sözleşmeleri bakımından fesih – tazminat ilişkisini netleştiren ve uygulamada sıkça hatalı yorumlanan bir noktayı açıklığa kavuşturan önemli bir içtihattır.

Kararın öne çıkan hukuki önemi şunlardır:

1. Haksız Fesihte Zarar Türleri Netleştirilmiştir

Yargıtay açık biçimde şunu ortaya koymuştur:

Sözleşme haksız olarak feshedilmişse, yüklenici yalnızca menfi zararla sınırlı değildir; müspet zararını da talep edebilir.

Bu tespit, özellikle kamu idarelerinin “4735 sayılı Kanun sadece sınırlı ödeme öngörür” savunmasına karşı güçlü bir içtihattır.

2. Menfi – Müspet Zarar Ayrımında Yanlış Uygulama Düzeltilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesinin yaptığı hata şudur:

• Feshi haksız bulmasına rağmen,
• Yüklenicinin sadece menfi zarar isteyebileceğini kabul etmesi.

Yargıtay, bu yaklaşımın hukuken çelişkili olduğunu vurgulamış ve doğru kuralı şu şekilde ortaya koymuştur:

• Haklı fesih → menfi zarar
• Haksız fesih → menfi + müspet zarar

3. Kamu İhale Sözleşmelerinde İdarenin Sorumluluğu Güçlendirilmiştir

Karar, idarenin soyut ve belirsiz gerekçelerle (iş barışı, maaş dengesi vb.) sözleşmeyi feshetmesi hâlinde:

• Doğacak tüm zararlardan sorumlu olacağını,
• Fesih yetkisinin sınırsız ve keyfi kullanılamayacağını
  ortaya koymaktadır.

4. Yükleniciler Açısından Güçlü Bir Emsal Niteliğindedir

Bu karar özellikle:

• Hizmet alımı sözleşmeleri,
• Belediyelerle yapılan uzun süreli işler,
• Süresinden önce feshedilen kamu sözleşmeleri
  bakımından yüklenicilere geniş kapsamlı tazminat talep imkânı tanımaktadır.

Sonuç

Kamu ihale sözleşmesinin idare tarafından haksız feshedilmesi hâlinde yüklenici, yalnızca menfi zararla sınırlı olmayıp müspet zararını da talep edebilir; bu yöndeki sınırlayıcı yorumlar hukuka aykırıdır.