İşverenin, işyerinde işin yürütümünü düzenleme ve işçiyi yönetme hakkı vardır.
Bu hak, “yönetim hakkı” olarak adlandırılır. “Yönetim Hakkı” (İş Kanunu m.22)
Ancak bu hak sınırsız değildir.
İşveren, işçinin çalışma yerini veya görevini değiştirirken şu kurallara uymak zorundadır:
İşçinin Yeri Ne Zaman Değiştirilebilir?
a) Sözleşmede Yer Değişikliği Yetkisi Varsa
Eğer iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde şu tür bir madde varsa:
“İşveren, işin gereği olarak işçiyi aynı şehirde veya başka bir şubede görevlendirebilir.”
Bu durumda işveren, iyi niyet kurallarına uygun olmak koşuluyla işçinin yerini tek taraflı olarak değiştirebilir.
Ancak değişiklik:
- İşçinin yaşamını aşırı zorlaştırmamalı,
- Hakkın kötüye kullanımı niteliğinde olmamalı (örneğin cezalandırma amacıyla uzak bir yere gönderilmemeli).
📌 Yargıtay 9. HD, 2018/5320 E., 2020/1125 K.:
“Sözleşmede yer değişikliğine izin verilmiş olsa bile, yapılan değişiklik dürüstlük kuralına aykırıysa işçi bunu kabul etmeyebilir.”
b) İşin Gereği veya İşyerinin İhtiyacı Varsa
İşveren, üretim veya organizasyon gerekleri nedeniyle aynı il içinde işçinin yerini değiştirebilir.
Örneğin, aynı fabrika kompleksinde farklı bir birime geçiş genellikle hukuka uygundur.
3. İşçinin Rızası Olmadan Yer Değişikliği Ne Zaman Hukuka Aykırıdır?
a) Sözleşmede Yetki Yoksa
İş sözleşmesinde böyle bir yetki tanınmamışsa, işveren tek taraflı olarak yer değişikliği yapamaz.
Bu durumda işçinin yazılı onayı gerekir.
Aksi hâlde bu, iş koşullarında esaslı değişiklik sayılır.
📜 İş Kanunu m.22:
“İşveren, çalışma koşullarında esaslı değişiklik yapmak isterse bunu yazılı olarak işçiye bildirmek zorundadır.
İşçi 6 iş günü içinde kabul etmezse değişiklik geçersiz olur.”
b) İşçinin yaşam koşullarını zorlaştıran değişiklikler
Örneğin:
- İşçiyi şehir dışına veya uzak ilçeye gönderme,
- Ulaşım imkânı olmayan bir yere tayin etme,
- Aile yaşamını bozacak şekilde görev değişikliği,
- Ücret veya unvan düşürme
Bu hallerde işçinin onayı olmadan yapılan değişiklik hukuka aykırıdır.
📌 Yargıtay 9. HD, 2017/16731 E., 2019/21006 K.:
“İşçinin onayı alınmadan yapılan şehir değişikliği esaslı değişikliktir.
İşçi bunu kabul etmezse haklı nedenle fesih hakkı doğar.”
4. İşçi Yer Değişikliğini Kabul Etmezse Ne Olur?
- İşçi, değişikliği 6 iş günü içinde yazılı olarak reddedebilir (İK m.22).
- Reddederse eski iş koşulları geçerli olur.
- İşveren bu nedenle iş sözleşmesini feshederse, bu haksız fesih sayılabilir.
- Böyle durumda işçi:
- Kıdem tazminatı alabilir,
- İhbar tazminatı da talep edebilir (işverenin haksız feshi nedeniyle).
5. İşverenin Yer Değiştirme Hakkının Sınırları (Yargıtay’a Göre)
| Durum | Yargıtay’ın Görüşü | Sonuç |
|---|---|---|
| Aynı işyeri içinde masa/bölüm değişikliği | Yönetim hakkı kapsamındadır | Geçerli |
| Aynı il içinde şube değişikliği | İyi niyetli ise geçerli | Geçerli |
| Şehir dışına tayin (sözleşmede yetki yok) | İşçinin onayı gerekir | Aykırı |
| Uzak, ulaşımı zor yere gönderme | Esaslı değişiklik | Aykırı |
| Ceza amacıyla görevlendirme | Hakkın kötüye kullanımı | Aykırı |
| Ücret/pozisyon düşürme ile birlikte değişiklik | İş koşullarında esaslı değişiklik | Aykırı |
6. İşçinin Hakları (Reddetme – Fesih – Tazminat)
Eğer işveren işçinin yerini:
- Onayı olmadan değiştirirse,
- Bu değişiklik işçiyi mağdur edecek nitelikteyse,
işçi şu haklara sahiptir:
Değişikliği reddetme (6 gün içinde yazılı olarak)
İş sözleşmesini haklı nedenle feshetme (İK m.24 uyarınca)
Kıdem tazminatı talep etme
Gerekiyorsa işe iade davası açma (iş güvencesi kapsamında ise)
Yoruma kapalıdır.